Czas na kwa艣n膮 min臋 馃お (czyli o genialnych substancjach w kosmetyce)

Poprzedni artyku艂 nie wyczerpa艂 tematu kwas贸w.

Czy dzisiaj opisz臋 reszt臋?

Nie ma szans!

Kwas贸w u偶ywanych w kosmetykach doliczy艂am si臋 219. Czyli o wiele wi臋cej ni偶 opisana poprzednio si贸demka.

Dzisiaj jednak skupimy si臋 na kwasach troch臋 mniej standardowych i przedostatnia sekcja (ostatnia to bibliografia) jest drobnym podsumowaniem obu kwasowych artyku艂贸w.

W sekcji tej znajdziesz zwi臋z艂e informacje o tym, jaki kwas b臋dzie odpowiedni dla Ciebie. Wi臋c je艣li masz tylko 50 sekund do dyspozycji to zajrzyj w艂a艣nie tam, bo mo偶e to wywr贸ci膰 Twoj膮 piel臋gnacje do g贸ry nogami, a efekty mog膮 Ci臋 bardzo pozytywnie zaskoczy膰鈥

W poprzednim artykule opisa艂am trzy grupy kwas贸w AHA, BHA i PHA. Kolejn膮 grup膮 s膮 lipo-hydroksykwasy (w艂a艣ciwie to jeden) czyli LHA i od niego zaczniemy.

Przypomn臋 jeszcze, 偶e wszystkie om贸wione w obu artyku艂ach kwasy maj膮 pewne wsp贸lne w艂a艣ciwo艣ci (pisa艂am o tym tutaj) i zaliczaj膮 si臋 do nich m.in.:

  • Przeciwdzia艂anie przebarwieniom i walka z nimi
  • Regulacja pH sk贸ry
  • Dzia艂anie peelinguj膮ce
  • Dzia艂anie antybakteryjne

Wi臋c opisane poni偶ej substancje potrafi膮 to co w艂a艣nie wymieni艂am + maj膮 bardziej specyficzne dzia艂anie opisane przy ka偶dym z osobna.

LHA

Tak jak grupa BHA zawiera艂a w sobie jedynie kwas salicylowy. Tak grupa LHA zawiera w sobie tylko jego pochodn膮 鈥 takie samotne gagatki. INCI tej pochodnej to Capryloyl Salicylic Acid.聽 Zwi膮zek ten:

  • Znajduje zastosowanie w walce z tr膮dzikiem.
  • Dobrze dzia艂a w kuracjach przeciwstarzeniowych [1].
  • Przeciwdzia艂a zmarszczkom [2].

Kwas szikimowy i ferulowy

Kwas szikimowy czyli Shikimic Acid zestawi艂am razem z kwasem Ferulowym czyli Ferulic Acid bo dzia艂aj膮 bardzo podobnie.聽

Kwas ferulowy jest pochodn膮 kwasu szikimowego. A co one potrafi膮?

  • Spowalniaj膮 procesy starzenia si臋 sk贸ry.
  • Dzia艂aj膮 przeciwutleniaj膮co.
  • Dzia艂aj膮 przeciwzapalnie (s膮 pomocne np. przy AZS czy 艁ZS [zapalenia sk贸ry] 鈥 zw艂aszcza ferulowy).
  • Pomagaj膮 w zwalczaniu przebarwie艅 [3,4].

Pochodn膮 tych kwas贸w jest z kolei kwas cynamonowy, a jego dzia艂anie jest kompletnie inne! W kosmetyce wykorzystuje si臋 go jako filtr przeciw UV i jako zwi膮zek zapachowy 馃槉

W chemii bywa tak, 偶e je艣li jedna cz膮steczka jest podobna do drugiej to maj膮 podobne dzia艂anie, ale r贸wnie cz臋sto bywa kompletnie odwrotnie.

Np. limonen pachnie jak cytrusy, a jego lustrzane odbicie (czyli te偶 limonen) pachnie jak sosna [5].

Wracaj膮c do kwas贸w 馃槈鈥

Kwas azelainowy

W literaturze naukowej ma bardzo dobrze opisane dzia艂anie przeciwtr膮dzikowe. Nie u ka偶dego dzia艂a od razu i niekiedy na efekty trzeba troch臋 poczeka膰, ale zdecydowanie warto 馃槉

  • Dzia艂a (w walce z tr膮dzikiem) nawet lepiej ni偶 metronidazol czyli antybiotyk (wykorzystywany w terapii tr膮dziku).
  • Pomaga zwalcza膰 teleangiektazje (nie mog艂am si臋 powstrzyma膰 przed u偶yciem tego s艂owa 馃槄 鈥 chodzi o paj膮czki i widoczne naczynka 馃槈)
  • Ma dzia艂anie przeciwzapalne [6].

Kwas hydroksybursztynowy

Czyli kwas jab艂kowy (to dok艂adnie to samo) ma INCI: Malic Acid i nale偶y do AHA. Jak dzia艂a?

  • Jest humektantem (czyli zwi膮zkiem 鈥炁俛pi膮cym鈥 wod臋 i 鈥瀠trzymuj膮cym鈥 j膮 blisko siebie)
  • Jest naturalnym zwi膮zkiem zapachowym
  • S艂u偶y cerom t艂ustym
  • Dodaje cerze blasku (LUMOS!]) [7,8].

Kwas winowy

Nale偶y do alfa-hydroksykwas贸w i pozyskuje si臋 go (nie zgadniecie) z winogron. Je艣li pi艂a艣 kiedy艣 wino, w kt贸rym obecne by艂y kryszta艂ki to w艂a艣nie by艂y to zwi膮zki tego kwasu 馃槈 (nie tylko, ale to ju偶 inna hstoria). Kwas winowy:

  • S艂u偶y cerom t艂ustym
  • Przeciwdzia艂a poceniu
  • Znajduje zastosowanie w preparatach do w艂os贸w (ze wzgl臋du na sw贸j kwa艣ny odczyn b臋dzie wp艂ywa艂 na utrwalanie koloru po farbowaniu i za zamykanie 艂usek w艂osa, czyli wyg艂adzenie ich struktury) [9].

Kwas trichlorooctowy

Nale偶y z nim uwa偶a膰. Bardzo uwa偶a膰.

Nie do艣膰, 偶e kwas ten dociera szybko do sk贸ry w艂a艣ciwej (o sk贸rze i jej warstwach by艂o tutaj), to jeszcze w du偶ych st臋偶eniach jest toksyczny (20%) (ok nie jest to tzw. toksyczno艣膰 og贸lna 鈥 ale, jednak jest).

W zabiegach u偶ywa si臋 go w st臋偶eniu 35 鈥 50% (raczej w膮tpi臋, 偶eby kosmetolog podj臋艂a si臋 pracy na tym najwy偶szym st臋偶eniu bez wa偶nego powodu).

Przy st臋偶eniu powy偶ej 40% mo偶e doprowadzi膰 on do trwa艂ych blizn, problem贸w z pigmentacj膮 i zapale艅. Zatem je艣li chcecie podda膰 si臋 zabiegowi z jego udzia艂em to wykonanie go powierzcie TYLKO osobie bardzo kompetentnej.

Kwas ten jest stosowany w takich przypadkach jak inne kwasy, ale dociera do g艂臋bszych warstw sk贸ry i jego dzia艂anie jest bardziej intensywne. Dodatkowo mocno uszczelnia on naczynia krwiono艣ne (wi臋c po zabiegu nie jest si臋 艣wink膮 Pepp膮).

Przy du偶ych problemach mo偶e przynie艣膰 rewelacyjne efekty. Co wi臋cej jest skuteczny te偶 w walce z rozst臋pami [10,11].

Kwas fitowy

Mo偶esz znale藕膰 go te偶 pod nazw膮 kwas fitynowy. Jego INCI to Phytic Acid, pr贸cz dzia艂ania typowego dla kwas贸w potrafi jeszcze inne fajne rzeczy 馃槉:

  • Dzia艂a anti-aging
  • Dobroczynny dla cer t艂ustych
  • Uj臋drnia
  • Zaczyna znajdowa膰 zastosowanie w piel臋gnacji w艂os贸w (ale nie jest popularny w tej roli) [12].

Oczywi艣cie kwas贸w jest wi臋cej: kwas alfa-liponowy ma dzia艂anie przeciwstarzeniowe (wykorzystywany te偶 jest jako suplement diety bo pozytywnie dzia艂a na najseksowniejszy organ czyli m贸zg) [13], kwas cytrynowy [8,9] dzia艂a wybielaj膮co (np. w preparatch do wybielania pieg贸w), kwas retinowy dzia艂a na rozst臋py [11].

Najwa偶niejsze z艂uszczaj膮ce kwasy w kosmetyce zosta艂y w tych dw贸ch artyku艂ach om贸wione, a poni偶ej znajdziesz zestawienie i podsumowanie obu tych artyku艂贸w.

Pami臋taj prosz臋 o sekcji komentarzy 鈥 bo ka偶dy jeden jest dla mnie wa偶niejszy ni偶 my艣lisz 馃槈

Trzymaj si臋 cieplutko

Madzio

P.S. Szata graficzna jest troch臋 haloweenowa 鈥 bo czemu nie? Nie umiem sama si臋 tak wymalowa膰, ale fajnie oko zawiesi膰 na takich artystycznych makija偶ach i stylizacjach馃槈.

Podsumowanie

TR膭DZIK:

kwas azelainowy, kwas migda艂owy, kwas salicylowy, glukonolakton, kwas laktobionowy, kwas ferulowy, kwas askorbinowy, kwas aminolewulinowy, lipo-hydroksykwas. Nie nale偶y przesadza膰 ze st臋偶eniem kwasu i jego pH (im ni偶sze pH tym kwa艣niej). Nie zaleca si臋 stosowania AHA i BHA podczas zmian tr膮dzikowych (tak w艂a艣nie to czasem bywa, 偶e w r贸偶nych publikacjach informacje si臋 troch臋 wykluczaj膮),


PRZEBARWIENIA:

wszystkie, ale je艣li nie mia艂a艣 wcze艣niej z nimi do czynienia to zaczynaj od tych s艂abych o niskich st臋偶eniach,

POP臉KANE NACZYNKA:

kwas askorbinowy, kwas laktobionowy, kwas tr贸jchlorooctowy, kwas migda艂owy, kwas azelainowy,

BLIZNY (drobne):

kwas mlekowy, kwas migda艂owy (blizny po tr膮dziku), kwas tr贸jchlorooctowy,

OZNAKI FOTOSTARZENIA:

kwas pirogronowy, kwas azelainowy, kwas salicylowy, kwas migda艂owy

ZASK脫RNIKI:

kwas pirogronowy, kwas migda艂owy

ZMARSZCZKI

kwas migda艂owy, kwas mlekowy, kwas pirogronowy, lipo-hydroksykwas, kwas kojowy, kwas fitowy, kwas tr贸jchlorooctowy,

T艁USTA CERA

kwas winowy, kwas jab艂kowy = kwas hydroksybursztynowy, kwas fitowy,

PIEGI

(chocia偶 szczerze nie zach臋cam do ich usuwania, bo s膮 takie pi臋kne [IMO]!): kwas cytrynowy (g艂贸wnie), wszystkie inne kwasy te偶,

艁ZS i AZS

kwas ferulowy,

CIENIE POD OCZAMI

kwas mlekowy (艂膮czony z aminokwasem 鈥 arginin膮) [14],

CERA SUCHA I CERA ODWODNIONA

kwas pirogronowy, kwas mlekowy, kwas askorbinowy, kwas jab艂kowy = kwas hydrosybursztynowy [13], kwas hialuronowy (on nie jest z艂uszczaj膮cy wi臋c troch臋 tu nie pasuje, ale sprawdzi si臋 przy tych typach),

ROZST臉PY

kwas glikolowy, mlekowy, salicylowy, pirogronowy, tr贸jchlorooctowy, retinowy [11].

Przypisy
  1. D. Wojnowska (2011), Kosmeceutyki w piel臋gnacji sk贸ry kobiet w okresie menopauzalnym, Przegl膮d Menopauzalny,
  2. C. Oresajo, M. Yatskayer, I. Hansenne (2008), Clinical tolerance and efficacy of capryloyl salicylic acid peel compared to glycolic acid peel in subjects with fine lines/wrinkles and hyperpigmented skin, Journal of Cosmetic Dermatology,
  3. K. Dudka, M. Baran, E. Karpik (2016), Ro艣linne metabolity wt贸rne i ich zastosowanie w kosmetyce, Przegl膮d wybranych prac z zakresu enzymologii,
  4. E. Kilian 鈥 Pi臋ta, M. Hoppe (2019), Wp艂yw melanogenezy na powstawanie przebarwie艅, Kosmetologia Estetyczna,
  5. M. W艂adcys艂aw, A. Wr贸blewska (2016), The importance of R-(+)-limonene as the raw material for organic synteses and for organic industry, Chemik
  6. A. Surgiel 鈥 Gemza, K. Gemza (2018), Tr膮dzik r贸偶owaty 鈥 metody terapii oraz ocena skuteczno艣ci zastosowania kwasu azelainowego i laktobionowego, Dermatologia
  7. Praca zbiorowa (2018), Amended Safety Assessment of Macil Acid and Sodium Malate as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review,
  8. D. D膮browska, P. Zawadzka, O. Zavyalova (2017), Zastosowanie kwas贸w owocowych w leczeniu zmian tr膮dzikowych i potr膮dzikowych, Badania i rozw贸j m艂odych naukowc贸w w Polsce,
  9. M. Z膮bczy艅ska, M. Jurzak, Zastosowanie hydroksykwas贸w w kosmetologii, Repozytorium Instytucjonalne Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego,
  10. A. Kapu艣ci艅ska, I. Nowak (2015), Zastosowanie kwas贸w organicznych w terapii tr膮dziku i przebarwie艅 sk贸ry, Post臋py Higieny i Medycyny Do艣wiaczalnej
  11. I. 艁膮tka (2016), Etiopatogeneza, Obraz Kliniczny Oraz Charakterystyka Wybranych Metod Likwidacji Rozst臋p贸w, Studenckie Zeszyty Naukowe,
  12. K. Kordus, Z. Przybylak (2018), 艢wiadomo艣膰 spo艂ecze艅stwa na temat wykorzystania oleju konopnego, Kosmetologia Estetyczna,
  13. M. W贸jcik (2011), Kwas liponowy 鈥 wa偶ny antyoksydant pochodzenia zwierz臋cego, Przegl膮d hodowlany,
  14. A. Czarnota (2017), Chemoeksfoliacja 鈥 substancje stosowane w peelingach medycznych oraz wskazania do ich stosowania, Dermatologia
  15. Photo by Brooke Cagle on Unsplash
  16. Photo by Chris Blonk on Unsplash
  17. Photo by Tony Hernandez on Unsplash
  18. Photo by Claudia Ram铆rez on Unsplash
  19. Photo by Roberta Sorge on Unsplash
  20. Photo by Kaylee Eden on Unsplash
  21. Photo by Colton Kresser on Unsplash
Poka poka!